Narodziny dziecka są w naszej kulturze przedstawiane jako moment czystej radości, triumfu i bezwarunkowej miłości. Kiedy jednak rzeczywistość w sali porodowej drastycznie odbiega od planu, a na miejsce spokoju wkrada się paraliżujący strach, bezsilność i poczucie zagrożenia życia, narodziny mogą stać się początkiem głębokiego kryzysu.
Trauma okołoporodowa to temat, o którym wciąż mówi się zbyt cicho. Kobiety, które jej doświadczyły, często zmagają się z ogromnym poczuciem winy i wstydu. Wierzą, że powinny czuć wyłącznie wdzięczność za to, że dziecko jest na świecie. Tymczasem ich układ nerwowy pozostaje uwięziony w stanie ciągłego alarmu.
W mojej pracy codziennie towarzyszę kobietom w odzyskiwaniu równowagi po trudnych doświadczeniach okołoporodowych. Chcę Ci dziś powiedzieć jedno: Twoje emocje są ważne, a to, co czujesz, jest normalną reakcją na nienormalną sytuację.
Czym jest trauma porodu?
Trauma nie zawsze wiąże się z katastrofami o skali globalnej. Może być doświadczeniem bardzo subiektywnym – to nagłe, przytłaczające wydarzenie, które w danym momencie całkowicie przekracza nasze możliwości radzenia sobie ze stresem. W kontekście okołoporodowym trauma najczęściej rozwija się na skutek:
- Niewydolności procedur medycznych i nagłych powikłań (np. nagłe cięcie cesarskie w pełnej narkozie, krwotok, zagrożenie życia dziecka),
- Doświadczenia przemocy położniczej (brak szacunku, przedmiotowe traktowanie, wykonywanie zabiegów bez zgody pacjentki),
- Skrajnego, paraliżującego bólu połączonego z poczuciem całkowitej bezradności i braku wpływu na to, co dzieje się z własnym ciałem.
Gdy granice Twojego ciała zostają naruszone, a Ty czujesz, że tracisz jakąkolwiek kontrolę, Twój mózg rejestruje to jako walkę o przetrwanie.
Jak reaguje ciało i umysł? Objawy, których nie wolno ignorować
Nieleczona trauma nie znika sama – popularne powiedzenie, że „czas leczy rany”, w przypadku głębokiego stresu jest niestety mitem. Jeśli minęło już trochę czasu od porodu, a Ty wciąż czujesz, że „utknęłaś” w tamtym momencie, możesz zauważyć u siebie np. następujące sygnały płynące z układu nerwowego:
- Flashbacki (nawracające obrazy): Nagle, pod wpływem zapachu szpitala, widoku wózka czy dźwięku płaczu dziecka, czujesz, jakbyś znów była na sali porodowej.
- Ciągłe napięcie (hiperaktywacja): Jesteś nadmiernie czujna, drażliwa, łatwo wpadasz w złość lub płacz, masz ogromne trudności z rozluźnieniem się i regenerującym snem.
- Unikanie: Robisz wszystko, by nie przejeżdżać obok szpitala, nie rozmawiać o porodzie i unikasz kontaktu z tematami związanymi z macierzyństwem.
- Emocjonalne odrętwienie: Masz poczucie odcięcia od rzeczywistości, trudność w przeżywaniu radości czy miłości, co może rodzić bolesne poczucie oddzielenia od swojego maleństwa.
Złote okno czasowe: Protokół ASSYST-HEART (Pomoc do 3 miesięcy po porodzie)
Jeśli od Twojego porodu nie minęło więcej niż 12 tygodni (ok. 3 miesiące), znajdujesz się w tzw. krytycznym oknie czasowym. To kluczowy moment, w którym możemy zadziałać niezwykle szybko i skutecznie, zapobiegając „zabetonowaniu się” traumy w mózgu i rozwojowi pełnoobjawowego Zespołu Stresu Pourazowego (PTSD).
W takich sytuacjach stosuję protokół wczesnej interwencji ASSYST-HEART. Jest to krótka, ustrukturyzowana metoda (zazwyczaj obejmująca zaledwie 3 do 6 sesji), oparta na mechanizmach terapii EMDR.
Jak to działa? Podczas sesji nie wchodzimy w głęboki, wieloletni proces terapeutyczny. Skupiamy się na precyzyjnym zidentyfikowaniu najtrudniejszego momentu porodu (stresora) i za pomocą delikatnej stymulacji bilateralnej (np. ruchy oczu, tapping) pomagamy Twojemu układowi nerwowemu bezpiecznie przetworzyć i rozładować ten świeży, blokujący ładunek emocjonalny. To pozwala Twojemu ciału realnie powrócić do stanu fizjologicznego wyciszenia i bezpieczeństwa.
Terapia EMDR – bezpieczne przetworzenie bez konieczności opowiadania o szczegółach
Jeśli od porodu minęło więcej czasu (kilka miesięcy, a nawet lat), pomocna staje się pełna terapia EMDR (odwrażliwianie i przetwarzanie za pomocą ruchu gałek ocznych). Jest to naukowo przebadana metoda rekomendowana m.in. przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).
Dla wielu młodych mam kluczowa jest informacja, że EMDR stawia Twoje bezpieczeństwo na pierwszym miejscu. Nie musisz szczegółowo, słowo po słowie opowiadać o wszystkim, co wydarzyło się na sali porodowej. Pracujemy na Twoim wewnętrznym odczuciu, co pozwala Ci zachować pełną kontrolę nad procesem. Dzięki stymulacji bilateralnej mózg uruchamia swoje naturalne zdolności samouzdrawiania, a „zamrożone” kawałki traumatycznego wspomnienia zostają bezpiecznie zintegrowane.
Odzyskaj spokój i bliskość z dzieckiem
Uzdrowienie traumy okołoporodowej to nie tylko ulga dla Ciebie, ale również bezcenny dar dla Twojego dziecka. Dotyk jest pierwszym zmysłem, który rozwija się u człowieka – to za jego pomocą noworodek na poziomie pozawerbalnym dostraja się do Ciebie, uczy się emocji i buduje bezpieczny obraz świata.
Kiedy Twoje ciało jest spięte, a układ nerwowy pracuje w trybie walki o przetrwanie, to dostrojenie bywa niezwykle trudne. Przetworzenie traumy pozwala Twojemu organizmowi zacząć wydzielać oksytocynę – hormon bliskości i bezpieczeństwa, dzięki któremu przytulenie i codzienny kontakt z dzieckiem stają się źródłem obopólnego ukojenia, a nie lęku.
Twoje ciało nie jest Twoim wrogiem. Ono próbuje Cię chronić w jedyny sposób, jaki w tej chwili zna. Pozwól sobie pomóc odczytać jego głos i na nowo odzyskać spokój.
Jeśli czujesz, że doświadczenie porodu odebrało Ci spokój i radość z macierzyństwa, nie musisz nieść tego ciężaru sama. Zapraszam Cię na bezpieczne konsultacje.
Zapraszam na indywidualną konsultację: 📞 Telefon: +48 880 244 882 (jeśli nie odbieram, proszę o SMS)
📧 E-mail: dialog@martatyszko.pl
📍 Gabinet w Rybniku: ul. Powstańców Śląskich 3/210
📍 Gabinet w Jastrzębiu-Zdroju: ul. Harcerska 9